Nowa inicjatywa na mapie Pomorza działa z korzyścią dla ludzi i przyrody

Powołana w 2025 r. Fundacja Rewilding Pomerania przywraca rzekom, mokradłom i lasom ich naturalny charakter. Organizacja łączy wiedzę naukową z praktycznym doświadczeniem, aby zwiększyć różnorodność biologiczną regionu i poprawić jakość życia jego mieszkańców.

Dolina Gowienicy © Piotr Piotrowski / Towarzystwo Przyjaciół Rzek Iny i Gowienicy

Rewilding: dzikie słowo, które zmienia świat

Pomorskie rzeki i jeziora tworzą niezwykły krajobraz, jednak wiele z nich straciło swój naturalny charakter w wyniku ludzkich ingerencji. Regulacje koryt zaburzyły naturalny obieg wody, bariery przerwały wędrówki ryb, a fragmentacja siedlisk osłabiła cały ekosystem. Rewilding, czyli przywracanie naturalnych procesów przyrodniczych z korzyścią dla ludzi i natury, jest odpowiedzią na te problemy. Łącząc potrzebę ochrony środowiska z uwzględnieniem interesów lokalnych społeczności, nowa organizacja renaturyzuje doliny rzeczne i aktywnie włącza w to mieszkańców.

Artur Furdyna podczas V Konferencji „Ochrona wód”, Port Nowy Młyn © Zofia Szulgit

Pomorskie korzenie

Fundacja powstała jako kontynuacja dorobku Towarzystwa Przyjaciół Rzek Iny i Gowienicy (TPRIiG) założonego w 2008 roku. TPRIiG koncentruje się obecnie przede wszystkim na funkcji strażniczej, a powołanie oddzielnego podmiotu było naturalnym krokiem, by na szerszą skalę rozwijać dotychczasowe działania rewildingowe.

Dzięki temu obie organizacje tworzą spójny system – stowarzyszenie stoi na straży rzek, reagując na nielegalne praktyki i zanieczyszczenia oraz promując odpowiedzialne wędkarstwo, a fundacja koncentruje się na poprawie stanu zlewni.

Misja i cel

Siedzibą Fundacji Rewilding Pomerania jest Czaplinek, a jej cele statutowe obejmują odtwarzanie naturalnych elementów koryt i dolin rzecznych, mozaiki siedlisk, poprawę retencji oraz monitoring i projekty badawcze, które pozwalają ocenić skuteczność podejmowanych wdrożeń.

Zespół współpracuje z lokalnymi społecznościami, samorządami, instytucjami, ośrodkami naukowymi oraz innymi organizacjami, aby zapewnić długofalowe efekty na szeroką skalę. Dzięki tej współpracy możliwe jest nie tylko odtwarzanie zasobów przyrodniczych, ale również wspieranie edukacji ekologicznej i lepsze łączenie ludzi z otaczającym ich krajobrazem.

Magdalena Urlich, założycielka Fundacji Rewilding Pomerania, prowadzi spotkanie z młodzieżą podczas wydarzenia „Rzeka słów” © Marta Bielęda / Miejska Biblioteka Publiczna w Kołobrzegu

Rewilding w akcji

Fundacja rozpoczyna swoją działalność od aktywnego udziału w bogatym kalendarzu wydarzeń Pomorza uwzględniających kontekst ochrony przyrody i klimatu oraz od prac w dolinie Gowienicy w powiecie goleniowskim, w pobliżu miejscowości Widzieńsko. Na przełomie września i października zespół zaplanował tam odtworzenie elementów naturalnego koryta rzecznego, poprzez wkomponowanie w dno sekwencji pryzm żwirowo-kamiennych (układ bystrz i plos), które ustabilizują poziom wody, poprawią naturalne możliwości samooczyszczania i przywrócą historyczne tarliska ryb łososiowatych.

Wspólna praca dla przyszłości regionu

Realizacja na Gowienicy jest początkiem większego planu, w którym renaturyzacja rzek i odbudowa siedlisk łączy się z edukacją i zaangażowaniem lokalnych społeczności.